Oxalaatrijke groenten kunnen ontsteking bij IBD aanwakkeren

Spinazie, amandelen en zoete aardappel: het zijn stuk voor stuk voedingsmiddelen die rijk zijn aan een stofje dat bij mensen met de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa de darmontsteking kan verergeren. Dat concluderen onderzoekers van de University of North Carolina in een nieuwe studie.
Het gaat om oxalaat, een plantenstof die bij gezonde mensen grotendeels gewoon wordt uitgescheiden. Bij IBD-patiënten bleken twee eiwitten die oxalaat de darm uit transporteren stelselmatig minder actief. Deze activiteit hing samen met de ernst van de ontsteking. Hoe heftiger de ontsteking, hoe lager de activiteit. Opvallend was dat crohn-patiënten fors meer oxalaat in hun ontlasting hadden dan gezonde mensen, terwijl ze volgens uitgebreide dieetmetingen evenveel plantaardig voedsel aten. Het probleem zit dus niet in wat iemand eet, maar in hoe de darm ermee omgaat. In muismodellen maakte een oxalaatrijk dieet colitis merkbaar ernstiger. Dieren met colitis die extra oxalaat kregen, hadden een zestig procent hogere kans om te overlijden. Ook in celkweek joeg oxalaat de ontstekingsreactie van afweercellen aan.
Dit betekent dat voor IBD-patiënten met deze verstoorde oxalaatverwerking een gerichte, oxalaatarme aanpassing van de voeding mogelijk een verschil kan maken in ziekteactiviteit. Ook het microbioom biedt aanknopingspunten, want bepaalde darmbacteriën die oxalaat afbreken, komen bij IBD-patiënten minder voor. Vervolgonderzoek moet aantonen of het beperken van oxalaatrijke voeding het verloop van IBD gunstig kan beïnvloeden.
Bronvermelding:
Salvador, A. C., & et al. (2026). Dietary Oxalate and Intestinal Inflammation. Cellular and Molecular Gastroenterology and Hepatology. doi: 10.1016/j.jcmgh.2026.101861
Veelgestelde vragen
Welke voedingsmiddelen bevatten veel oxalaat?
Voedingsmiddelen met relatief veel oxalaat zijn onder andere spinazie, bieten, rabarber, noten, cacao en bepaalde volkorenproducten. Het oxalaatgehalte verschilt sterk per voedingsmiddel. Spinazie behoort bijvoorbeeld tot de voedingsmiddelen met een hoog oxalaatgehalte.

Cindy de Waard - Hoofdredacteur
is farmaceutisch wetenschapper en natuurgeneeskundige. Ze werkt als freelance medisch tekstschrijver voor verschillende organisaties en tijdschriften. Daarnaast heeft ze een praktijk gespecialiseerd in darmgerelateerde gezondheidsproblemen.


