Zwarte komijn

Door: David Gast
Zwarte komijn (Nigella sativa) is een opmerkelijk kruid. Binnen de traditionele Grieks-Arabische geneeskunde kende het hoge faam. De profeet Mohammed dichtte het volgens Abu Hurayrah zelfs de eigenschap toe dat het alles kon genezen, behalve de dood1. Het is opmerkelijk dat het kruid binnen de traditionele Europese geneeskunde vrij onbekend is gebleven. In het ‘Groot handboek geneeskrachtige planten’ van Verhelst wordt er geen aandacht aan geschonken en ook in het ‘Fytotherapeutisch compendium’ van Van Hellemont komt Nigella sativa er bekaaid van af. Het behoort niet tot de familie van de Apiaceae, zoals komijnzaad uit komijnekaas, maar tot de Ranunculaceae. Een naast familielid van zwarte komijn is het ‘juffertje in ’t groen’. Dat heeft binnen Nederland wel enige faam verworven, in de jaren zeventig, als droogbloem…
Bij de claim dat een kruid een panacee is hoort een gepaste achterdocht. Gelukkig is er klinisch onderzoek gedaan naar het gebruik van de zaden als geneesmiddel, zodat een deel van de traditionele claims kunnen worden getoetst. De laatste jaren zijn er meerdere systematische reviews verschenen, waarin de werking van een extract van de zaden van Nigella sativa bij bepaalde indicaties is onderzocht.
In een methodisch goed opgezette systematische review, waarbij 17 RCT’s waren geïncludeerd blijkt de toediening van Zwarte komijn de concentratie cholesterol gemiddeld met .40 mm/l te verlagen. Het gemiddelde gehalte aan triglyceriden werd met .23 mm/l omlaag gebracht. Voor het verlagen van de LDL-cholesterolwaarden bleek de olie effectiever dan de poeder van de zaden. Een verhoging van het HDL-cholesterolgehalte werd alleen gevonden bij de trials waarbij het poeder was toegediend. De dosering van het poeder van de gemalen zaden varieerde tussen de verschillende RCT’s van 1 tot 5 g per dag. De dosering van de olie uit de zaden zat tussen de 100 mg en de 5 ml per dag. De duur van de trials lag tussen de vier weken en drie maanden. Zoals bij veel systematische reviews was de grootste beperking de heterogeniteit van de geïncludeerde trials2.
In een andere systematische review werd het effect van Zwarte komijn op de bloeddruk onderzocht. Hierbij werden 11 RCT geïncludeerd met in totaal 860 proefpersonen. Na een gemiddelde behandelduur van 8,3 weken daalde de gemiddelde systolische bloeddruk van 132,85 naar 125,19 en de gemiddelde diastolische druk ging van 82,63, naar 77,74. De inzet van poeder bleek een groter effect te hebben dan het gebruik van de olie3.
Lees het gehele artikel vanaf pagina 40 in OrthoFyto 6/16.
Bronvermelding:
1. Rahmani, A.H., Aly S.M. Nigella Sativa and its active constituents thymoquinone shows pivotal role in the diseases prevention and treatment. Asian Journal of Pharmaceutical and Clinical Research, 2015, 8.1: 48-53.
2. Sahebkar A., et al. Nigella sativa (black seed) effects on plasma lipid concentrations in humans: A systematic review and meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Pharmacological research, 2016, 106: 37-50.
3. Sahebkar A., et al. A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials investigating the effects of supplementation with Nigella sativa (black seed) on blood pressure. Journal of Hypertension, 2016.
4. Randhava M.A., Alenazi S.A. Neuropsychiatric Effects of Nigella sativa (Black Seed) A Review. Alternative & Integrative Medicine, 2016, 2016.
5. Huseini H.F., et al. Effectiveness of Topical Nigella sativa Seed Oil in the Treatment of Cyclic Mastalgia: A Randomized, Triple-Blind, Active, and Placebo-Controlled Clinical Trial. Planta Medica, 2016, 82.04: 285-288.
6. Gholamnezhad Z., Havakhah S., Boskabady M.H. Preclinical and clinical effects of Nigella sativa and its constituent, thymoquinone: a review. Journal of Ethnopharmacology, 2016, 190: 372-386.
7. Agbaria R., et al. Anticancer activity of Nigella sativa (black seed) and its relationship with the thermal processing and quinone composition of the seed. Drug design, development and therapy, 2015, 9: 3119.
8. Amin, B., Hosseinzadeh, H. Black cumin (Nigella sativa) and its active constituent, thymoquinone: an overview on the analgesic and anti-inflammatory effects. Planta Medica, 2016, 82.01/02: 8-16.
9. Korashy, H.M., et al. Impact of Herbal Medicines like Nigella sativa, Trigonella foenum-graecum, and Ferula asafoetida, on Cytochrome P450 2C11 Gene Expression in Rat Liver. Drug research, 2015, 65.07: 366-372.
David Gast
studeerde in 2004 af als natuurgeneeskundige aan de HVNA. Van 2004 tot en met 2012 had hij een praktijk voor fytotherapie. Daarnaast werkte hij als redacteur bij Supplement+ en als docent fytotherapie bij hogeschool Saxion Next. Momenteel werkt David aan een onderzoek naar de invloed van voeding op agressie.


