OF Focus

De verstoorde stofwisseling bij Metabool Syndroom

De verstoorde stofwisseling bij Metabool Syndroom

Door: Peter Voshol

Metabole ontsporing bouwt zich geleidelijk op. De pancreas reageert bij hoge bloedsuikerspiegels eerst door meer insuline te maken. Hierbij is er geen lineaire relatie tussen insulineconcentratie en -effect. Met andere woorden, meer insuline betekent niet direct meer effect. Op termijn ontstaat insulineresistentie, dit betekent dat er meer insuline nodig is voor hetzelfde effect. Spieren, vetweefsel, lever en andere weefsels en organen reageren verschillend op insuline en reageren bij verschillende concentraties. De lever is echter het meeste insulinegevoelige orgaan van het lichaam en reageert ook als eerste om resistent te worden.

De afgelopen eeuw ontvouwde het zogenoemde Metabool Syndroom (MetS) zich steeds verder. In 1923 maakte de Zweedse arts Eskil Kylin (1889-1975) de eerste melding van een clustering van de symptomen hyperglycemie, jicht en hypertensie. Pas in 1988 besprak de Amerikaanse endocrinoloog en arts Gerald Reaven in zijn beroemde Banting lecture ‘syndrome X’. In deze jaarlijks door de Amerikaanse Diabetes Federatie georganiseerde lezing, poneerde hij zijn theorie dat centrale obesitas (de ‘appelvorm’), diabetes en hypertensie alle veroorzaakt worden door insulineresistentie en een verstoorde glucosetolerantie. De oorspronkelijke naam ‘syndroom X’ veranderde spoedig daarna in ‘MetS’. In 1998 definieerde vervolgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) MetS als een clustering van hypertensie, laag HDL, hypertriglyceridemia, insulineresistentie, glucose-intolerantie of diabetes type 2, een hoog taille-tot-heup ratio en micro-albuminuria.1 Het is sindsdien rigoureus onderzocht, met name omdat de clustering van symptomen een sterk verhoogd risico op hart- en vaatziekten met zich brengt.2
Het is belangrijk te vermelden dat professor Reaven glucose-intolerantie vermeldt, in plaats van diabetes; niet iedereen met insulineresistentie heeft namelijk diabetes. Er is pas sprake van diabetes als de bloedglucosewaarde nuchter 7 mM of hoger is. De insulineresistentie is dan al een aantal jaren een feit. Klassiek bij diabetes type 2 is de verminderde insulinesecretie.3 Andere onderzoekers zoals de Canadese cardioloog en onderzoeker Jean-Pierre Després hebben echter opgemerkt dat insulineresistentie meestal optreedt in combinatie met de stijging van het viscerale, abdominale vet.
Niet alle in de lezing beschreven onderdelen van MetS zijn even sterk gerelateerd aan insulineresistentie. Hypertensie lijkt geen of slechts een zeer zwakke relatie tot insulineresistentie te hebben.

Lees het gehele artikel vanaf pagina 16 in OrthoFyto 1/17.

Bronvermelding:

1. Isomaa, B., Almgren, P., Tuomi, T., Forsén, B., Lahti, K., Nissén, M., … Groop, L. (2001). Cardiovascular morbidity and mortality associated with the metabolic syndrome. Diabetes Care, 24(4), 683-9. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11315831
2. Galassi, A., Reynolds, K., & He, J. (2006). Metabolic Syndrome and Risk of Cardiovascular Disease: A Meta-Analysis. The American Journal of Medicine, 119(10), 812-819. http://doi.org/10.1016/j.amjmed.2006.02.031
3. Reaven, G. (1999). Syndrome X: 10 years after. Drugs, 58 Suppl 1, 19-20-82. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10576520
4. Bos, M.B., Vries, J.H.M. de, Wolffenbuttel, B.H.R., Verhagen, H., & Feskens, J.L.H.E.J.M. (2007). De prevalentie van het MetS in Nederland : verhoogd risico op hart- en vaatziekten en diabetes mellitus type 2 bij een kwart van de personen jonger dan 60 jaar, 151(43), 2382-2388.
5. Gross, L.S., Li, L., Ford, E.S., & Liu, S. (2004). Increased consumption of refined carbohydrates and the epidemic of type 2 diabetes in the United States: an ecologic assessment. The American Journal of Clinical Nutrition, 79(5), 774-9. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15113714
6. Groop, L.C., Bonadonna, R.C., DelPrato, S., Ratheiser, K., Zyck, K., Ferrannini, E., & DeFronzo, R.A. (1989). Glucose and free fatty acid metabolism in non-insulin-dependent diabetes mellitus. Evidence for multiple sites of insulin resistance. Journal of Clinical Investigation, 84(1), 205-213. http://doi.org/10.1172/JCI114142
7. Nauck, M.A., & Meier, J.J. (2016). The incretin effect in healthy individuals and those with type 2 diabetes: physiology, pathophysiology, and response to therapeutic interventions. The Lancet Diabetes & Endocrinology, 4(6), 525-536. http://doi.org/10.1016/S2213-8587(15)00482-9
8. Huber, M., Knottnerus, J. A., Green, L., van der Horst, H., Jadad, A.R., Kromhout, D., … Smid, H. (2011). How should we define health? BMJ (Clinical Research Ed.), 343, d4163. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21791490

OrthoFyto

OrthoFyto

Verzameling van artikelen van schrijvers die op niet-regelmatige basis voor ons schrijven.

Lees meer artikelen >

Wilt u uw aankoop ongedaan maken?* Vul dan hieronder uw gegevens in. U heeft geen account nodig en u bent niet verplicht om een reden op te geven. Na het verzenden ontvangt u direct een automatische ontvangstbevestiging per e-mail. Wij nemen vervolgens zo snel mogelijk contact met u op over de verdere afhandeling.

*Losse edities zijn uitgesloten van het herroepingsrecht, zie Autoriteit Consument & Markt.

    Wilt u de gehele bestelling annuleren? Typ dan "Gehele bestelling". Wilt u een deel retourneren? Typ dan hier de naam van het product (en eventueel het aantal).