Stress tijdens zwangerschap laat sporen na in DNA, maar effecten zijn complex

Prenatale stress kan epigenetische veranderingen veroorzaken in stressgevoelige genen van zwangere vrouwen, blijkt uit een systematische review. Onderzoekers analyseerden studies naar DNA-methylering – een proces waarbij chemische markers aan het DNA worden toegevoegd die genactiviteit beïnvloeden zonder de genetische code zelf te wijzigen.

De resultaten tonen dat stress samenhangt met meetbare, maar sterk contextafhankelijke veranderingen. Bij het FKBP5-gen, dat de gevoeligheid voor het stresshormoon cortisol reguleert, vonden onderzoekers lagere methylering bij zwangere vrouwen met trauma of PTSS. Voor het NR3C1-gen (de cortisolreceptor) waren de uitkomsten te divers om tot één conclusie te komen: effecten verschilden per weefseltype, trimester en stressor.

De absolute methyleringsveranderingen blijven klein (doorgaans <1-3%), wat wijst op subtiele regulatie. Vooralsnog zijn deze markers niet geschikt voor klinische toepassing. Belangrijk is dat dit onderzoek uitsluitend maternaal weefsel analyseerde en geen transgenerationele effecten bekeek – de vraag of en hoe deze epigenetische veranderingen doorgegeven worden aan het kind blijft onbeantwoord.