Thiaminestatusbepaling: voedingsdagboek versus bloedbepaling

In voedingsonderzoek wordt de inname van vitaminen en mineralen meestal geschat aan de hand van voedingsvragenlijsten. Deze methode geeft echter vaak geen betrouwbaar beeld van de daadwerkelijke voedingsstatus in het lichaam. Biomarkers in het bloed bieden hiervoor een betere maat, maar is logistiek lastig en ook meer belastend voor de deelnemers. In deze Belgische studie werd onderzocht wat de thiaminestatus van volwassenen is en in hoeverre thuismonsters via een vingerprik geschikt zijn voor grootschalige, meer betrouwbare vitaminebepalingen.

Bij 656 volwassenen werd thiaminedifosfaat (TDF) gemeten, de biologisch actieve vorm van vitamine B1 in het bloed. Daarnaast werd de gebruikelijke thiamine-inname berekend op basis van voedingsgegevens uit de Belgische Nationale Voedselconsumptiepeiling. Hoewel vrijwel alle deelnemers volgens deze voedingsgegevens voldeden aan de aanbevolen thiamine-inname, bleek bij 11 procent van hen de TDF-concentratie onder de ondergrens van de gezonde referentiewaarden te liggen. Dit wijst op een discrepantie tussen geschatte inname en werkelijke biologische beschikbaarheid van thiamine.

Deze bevinding is klinisch relevant, omdat thiamine een belangrijke rol speelt in de energieproductie, met name in het koolhydraatmetabolisme en in het functioneren van het hart en zenuwstelsel. Een lage thiaminestatus kan bijdragen aan aspecifieke klachten, zoals vermoeidheid, concentratieproblemen, neuropathische verschijnselen en een verminderde inspanningstolerantie. Dit is vooral van belang bij mensen met een verhoogde metabole belasting, een hoge koolhydraatinname, alcoholgebruik, diabetes of een verminderde opname vanuit de darmen. De resultaten maken duidelijk dat het uitsluitend beoordelen van de voedingsinname kan leiden tot een onderschatting van micronutriëntentekorten.