Fenotypering als sleutel tot gepersonaliseerde diabeteszorg
Diabetes type 2 is niet alleen een ziekte van deze tijd, maar ook een heterogene aandoening. Toch wordt de behandeling nog vaak gestandaardiseerd, terwijl de onderliggende biologie per persoon sterk kan verschillen. Vanuit die vraag: ‘Heeft diabetes type 2 één oorzaak of meerdere?’, startte Suzan Wopereis haar onderzoek naar diabetische fenotypering ofwel diabetypering. Acht organen spelen een rol in de glucoseregulatie. Door hun wisselwerking beter te begrijpen, wil Wopereis de aanpak afstemmen op het individuele profiel. Haar drijfveer: wetenschap vertalen naar oplossingen die mensen écht helpen.
‘Lange tijd was de aanname dat iedereen met diabetes type 2 dezelfde ziekte heeft,’ vertelt Suzan Wopereis, ‘maar inmiddels weten we dat het om meerdere varianten gaat. Ze gaan allemaal gepaard met hoge glucosewaarden, maar kennen elk een eigen pathofysiologie.’ Subtypering binnen diabetes type 2 zorgt voor een verschuiving in denken: van één standaardaanpak naar strategieën die aansluiten bij de individuele biologie en context van de patiënt. Binnen TNO ontwikkelde haar team een methode om metabole verschillen in kaart te brengen: diabetypering. Hiertoe wordt de respons van drie van de acht orgaansystemen geanalyseerd die betrokken zijn bij de glucoseregulatie: de lever, spieren en pancreas.
Verschillen tussen organen
‘Met een uitgebreide orale glucosetolerantietest (OGTT) meet je naast glucose ook insuline op vijf tijdspunten, waardoor je inzicht krijgt in hoe goed de lever, pancreas of de spieren reageren op glucose en insuline. De resultaten hiervan lopen opvallend uiteen. Mensen met insulineresistentie in de lever hebben vaak een hogere nuchtere bloedsuiker en een duidelijke verhoogde glucosepiek na de OGTT. Hun lichaam reageert door extra veel insuline aan te maken. Bij mensen met insulineresistentie in de spieren ligt het probleem vooral bij het opnemen van glucose uit het bloed. Daardoor zien we dat hun bloedsuiker vooral in het tweede deel van de OGTT (tussen 60-120 minuten) verhoogd blijft en dat er tegelijkertijd ook extra insuline wordt aangemaakt. Mensen met een verminderde functie van de alvleesklier kunnen minder insuline produceren. Hun bloedsuikerwaarden zijn tijdens de hele test flink verhoogd, terwijl de insulineconcentraties in het bloed nauwelijks stijgen.
Lees het gehele artikel vanaf pagina 32 in OrthoFyto 1/2026.
Bronvermelding:
- Blanco-Rojo R, Wopereis S, et al. The insulin resistance phenotype (muscle or liver) interacts with the type of diet to determine changes in disposition index after 2 years of intervention: the CORDIOPREV-DIAB randomised clinical trial. Diabetologia 2016;59(1):67–76.
- Sjøberg KA, Frøsig C, Kjøbsted R, Sylow L, Kleinert M, et al. Exercise Increases Human Skeletal Muscle Insulin Sensitivity via Coordinated Increases in Microvascular Perfusion and Molecular Signaling. Diabetes 2017 Jun;66(6):1501-1510.
- Taylor R, Al-Mrabeh A, Zhyzhneuskaya S, Peters C, Barnes AC, et al. Remission of Human Type 2 Diabetes Requires Decrease in Liver and Pancreas Fat Content but Is Dependent upon Capacity for β Cell Recovery. Cell Metab. 2018 Oct 2;28(4):667. Erratum for: Cell Metab. 2018 Oct 2;28(4):547-556.e3.
- De Hoogh IM, Wopereis S. et al. Effects of a 13-Week Personalized Lifestyle Intervention Based on the Diabetes Subtype for People with Newly Diagnosed Type 2 Diabetes. Biomedicines 2022;10(3):643.
- De Hoogh IM, Wopereis S. et al. The Effect of a Lifestyle Intervention on Type 2 Diabetes Pathophysiology and Remission: The Stevenshof Pilot Study. Nutrients 2021;13(7):2193.
- Van den Brink WJ, Wopereis S, et al. Feasibility of digital phenotyping based on continuous glucose monitoring to support personalized lifestyle medicine in type 2 diabetes. Maturitas 2025;194:108188.
- Van den Brink WJ, Wopereis S, et al. Digital Biomarkers for Personalized Nutrition: Predicting Meal Moments and Interstitial Glucose with Non-Invasive, Wearable Technologies. Nutrients 2022;14(21):4465.
- Oosterman JE, Wopereis S. et al. Personalisation of the Dutch combined lifestyle intervention SLIMMER improves participant retention and weight-loss in people at risk for cardiometabolic disease. Scientific Reports 2025;15:44347.
- Van der Rhee M, Wopereis S, et al. Personalized sleep and nutritional strategies to combat adverse effects of night shift work: a controlled intervention protocol. BMC Public Health 2024;24(1):2555.
OrthoFyto
Verzameling van artikelen van schrijvers die op niet-regelmatige basis voor ons schrijven.
