Voeding en suppletie bij diabetische voet

Door Gijsje Beerlink en Samantha Jordaans

De diabetische voet is een verzamelnaam voor voetproblemen die ontstaat door langdurige hyperglycemie, neuropathie, verminderde doorbloeding en een verhoogde infectiegevoeligheid. Hierdoor verzwakken de huid en het onderliggende weefsel en kan een relatief klein trauma tot schade leiden die maar moeizaam herstelt. Bij ongeveer 15% van de mensen met diabetes leidt dit tot een diabetisch voetulcus die om intensieve zorg vraagt, zoals lokale wondzorg en infectiecontrole. Uit onderzoek blijkt dat bij DFU-patiënten de voedingsstatus is verstoord.^[1-5] Ondertussen groeit dan ook de belangstelling voor voedingsinterventies en suppletie voor ondersteuning van het herstel.

Neuropathie speelt een centrale rol bij diabetisch voetulcus (DFU): verminderde sensibiliteit, veranderde drukverdeling en droge huid verhogen het wondrisico. Tegelijkertijd is de vasculaire functie verminderd door hyperglycemie, wat herstel bemoeilijkt. Ook ontstaat meer oxidatieve stress en is er een toename van ontstekingsactiviteit. Microvasculaire schade en ontsteking vertragen wondgenezing bij DFU. AGE’s versterken ontsteking, remmen fibroblasten en verstoren collageenopbouw, waardoor wondherstel vertraagt. Daarnaast wordt angiogenese geremd door het minder effectief functioneren van groeifactoren. De combinatie van langdurige ontsteking, gestoorde matrixopbouw en verminderde vaatvorming verklaart de trage genezing van diabetische voetulcera.^[2-4,6]

Glykemische regulatie

Uit een recente analyse blijkt dat een HbA1c van ≥8% samenhing met een duidelijk verhoogd amputatierisico.^[5] Voor waarden rond 7-7,5% was het verband minder consistent. Ook een nuchtere glucosewaarde ≥126 mg/dl ging vaker gepaard met amputaties, terwijl random glucosewaarden (glucosewaarden gemeten op een willekeurig moment) geen eenduidig patroon lieten zien. Er werd geen overtuigend verband gevonden tussen glykemische regulatie en daadwerkelijke wondsluiting. Variatie in definities van wondgenezing en follow-upduur kan hier mogelijk aan hebben bijgedragen.

Gerandomiseerd onderzoek naar het effect van striktere regulatie ná ulcusvorming ontbreekt. Wel wijzen studies erop dat intensievere glucosecontrole vóór ulcervorming het amputatierisico verlaagt. Een HbA1c-streefwaarde tussen 7-8 procent lijkt voor veel patiënten met een diabetisch voetulcus passend, mede gezien de vaak aanwezige comorbiditeit. Een strikter regime uitsluitend ter bevordering van de wondgenezing wordt door de beschikbare literatuur niet ondersteund.^[5]

Lees het gehele artikel vanaf pagina 22 in OrthoFyto 1/2026.