Extra

Dunnevezelneuropathie door oxalaatstapeling

Dunnevezelneuropathie door oxalaatstapeling

Door Jaap Jacobs

Enterische hyperoxalurie (EH) krijgt meer belangstelling door de toename in bariatrische chirurgie en patiënten die leven met inflammatoire darmziekten en exocriene pancreasinsufficiëntie. Hierbij speelt een rol dat onverteerd vet in de dikke darm calcium meer aantrekt dan oxaalzuur. De oxalaatstapeling door ‘superfoods’ is eveneens een voorbeeld van EH. Deze casus beschrijft een man met aanvankelijk milde urologische en cognitieve klachten, die via een ketogene leefstijl onverwacht uitkomt bij een complex samenspel van oxalaatbelasting, verstoorde darmfunctie en dunnevezelneuropathie. De casus laat zien hoe metabole interventies zowel herstel als nieuwe klachten kunnen uitlokken en hoe klinisch redeneren zich gaandeweg ontwikkelt van voedingsfocus naar autonome regulatie, vertering en zenuwfunctie.

Een man van 73 meldt zich in mei 2024 met moeite om de urine op te houden, en zorgen over prostaatvergroting. Hij merkt ook dat hij getallen minder goed kan onthouden en soms niet op woorden kan komen. Hij weet echter dat de woorden meestal vanzelf terugkomen als hij zich niet opwindt en zijn aandacht verlegt. Daarmee functioneert hij goed. Hij is sportief, fysiek fit en schrijft zijn klachten toe aan het normale verouderingsproces. Hij heeft zich altijd verdiept in een gezonde leefstijl, volgde verschillende voedingswijzen, waaronder rauw veganistisch, waarvan hij erg slap werd. Supplementen gebruikt hij zo veel mogelijk volgens de laatste inzichten.

Na het horen over een ketogene leefstijl wil hij hulp om dit verantwoord te starten. Bloedonderzoek, inclusief PSA, laat geen bijzonderheden zien. Hij heeft een licht verhoogd BMI en een grotere taille. Hij start met een droogvastenperiode van 36 uur, gevolgd door een ketogeen voedingspatroon volgens de Banting-lijsten. Al in de eerste week verdwijnen zijn plasproblemen. Hij voelt zich fitter en helderder, en zijn taille neemt af. Na drie maanden heeft hij een stabiele glucose-ketonratio in het bloed en geen ketonurie meer, passend bij keto-adaptatie. Dan ontstaan korte, stekende pijnscheuten in zijn achterbenen. Lichamelijk onderzoek toont geen afwijkingen en behandelingen zoals acupunctuur, massage en osteopathie helpen niet. Met het vermoeden dat antinutriënten uit plantaardige bronnen een rol kunnen spelen wordt gestart met een volledig carnivoor eliminatiedieet. Klachten zouden dan moeten verdwijnen, waarna met herintroductie van plantaardige bronnen uitgezocht kan worden waar de belasting vandaan kwam. Tot december 2024 (derde consult) wist ik niet veel meer dan dat oxaalzuur calciumoxalaat vormt, de meest voorkomende nierstenen. Toen onverwacht de klachten van schietende pijnen in de benen alleen maar toenamen, ging ik op zoek naar een mogelijke oorzaak en stuitte op het begrip oxaalzuurstapeling en Sally Norton (zie voor een uitgebreide uitleg OrthoFyto 6/25).

Lees het gehele artikel vanaf pagina 44 in OrthoFyto 3/2026.

Bronvermelding:

  1. DNN WG Richtlijnen. Bijlage Analyselijst Oxaalzuur – versie 4 – januari 2023. Dietisten nierziekten. Geraadpleegd op 4 augustus 2025 via https://dietistennierziekten.nl/zoeken?search=analyselijst+oxaalzuur; 2023.
  2. Norton SK. Toxic Superfoods: How Oxalate Overload Is Making You Sick–and How to Get Better.
  3. Clark B, et al. Diet-induced oxalate nephropathy. BMJ Case Rep 2019;12:e231284.
  4. Khneizer G, et al. Chronic dietary oxalate nephropathy after intensive dietary weight loss regimen. J Nephropathol 2017;6(2):126-129.
  5. Sun Y, et al. Chronic nephropathy from dietary hyperoxaluria: Sustained improvement of renal function after dietary intervention. Cureus 2017;9(4):e1105.
  6. Syed F, et al. A case of iced-tea nephropathy. N Engl J Med 2015;372(14):1377-1378.
  7. Makkapati S, et al. “Green smoothie cleanse” causing acute oxalate nephropathy. Am J Kidney Dis 2018;71(2):281-286.
  8. Kikuchi Y, et al. Chaga mushroom-induced oxalate nephropathy. Clin Nephrol 2014;81(6):440-444.
  9. Lorenz EC, et al. Update on oxalate crystal disease. Curr Rheumatol Rep 2013;15(7):340.
  10. Sakurai M, et al. Oxaliplatin-induced neuropathy in the rat: Involvement of oxalate in cold hyperalgesia but not mechanical allodynia. Pain 2009;147(1-3):165-174.
  11. Litvak Y, et al. Colonocyte metabolism shapes the gut microbiota. Science 2018;362(6418):eaat9076.
  12. Newman JC, et al. Ketone bodies as signaling metabolites. Trends Endocrinol Metab 2014;25(1):42-52.
  13. Tender GC, et al. Vanilloid receptor 1-positive neurons mediate thermal hyperalgesia and tactile allodynia. Spine J 2008;8(2):351-358.
OrthoFyto

OrthoFyto

Verzameling van artikelen van schrijvers die op niet-regelmatige basis voor ons schrijven.

Lees meer artikelen >

Wilt u uw aankoop ongedaan maken?* Vul dan hieronder uw gegevens in. U heeft geen account nodig en u bent niet verplicht om een reden op te geven. Na het verzenden ontvangt u direct een automatische ontvangstbevestiging per e-mail. Wij nemen vervolgens zo snel mogelijk contact met u op over de verdere afhandeling.

*Losse edities zijn uitgesloten van het herroepingsrecht, zie Autoriteit Consument & Markt.

    Wilt u de gehele bestelling annuleren? Typ dan "Gehele bestelling". Wilt u een deel retourneren? Typ dan hier de naam van het product (en eventueel het aantal).