Mariadistel: een leverbeschermdende plant

Zonder twijfel zorgt een westerse levensstijl met hoogbewerkte voedingsmiddelen, alcohol, polluenten, medicijnen en stress voor een ernstige leverbelasting. Maar zelfs wie gezond leeft, komt ongewild via milieu, huishouden en werk in aanraking met xenobiotica, die ontgift moeten worden. Mogelijk kan mariadistel, een plant die zowel de lever beschermt als haar ontgiftingsfunctie bevordert, daarbij een hulp vormen.

Als we even vergeten dat de mariadistel (Silybum marianum) gemeen prikkende gele stekels draagt, dan is deze van het Middellandse Zeegebied afkomstige plant wel wondermooi. Daarvoor zorgen de harde, glanzend groene, diepingesneden en kreukelige bladeren, die op hun nerven uitgesproken melkwitte vlekken tot strepen vertonen. In juli en augustus bloeit de mariadistel met halfbolvormige, roodpurperen bloemen die worden beschermd door teruggekromde schutbladeren met een lange stekelpunt. Op het eind van de zomer kan men de zaadhoofden oogsten, waarin de fytotherapeutisch aangewende glanzende zaden zitten: ze zijn gemarmerd gruisbruin tot bruinzwart en dragen een wit, zijdeachtig vruchtpluisje.

Antioxiderend en anti-inflammatoir

Vooral vanwege een complex van flavonoliganen met de verzamelnaam ‘silymarine’, dat bestaat uit silybine (de sterkste), silychristine en silydianine, is mariadistel volgens preklinische studies een leverbeschermende plant. Zo werkt ze antioxiderend op het leverparenchym en doet dat door zowel direct vrije radicalen te neutraliseren^[1], als de activiteit van endogene antioxidanten te verbeteren zoals SOD (superoxide dismutase), CAT (catalase) en GPx (glutathionperoxidase).^[2] Daardoor wordt vooral de gevreesde lipidenperoxidatie van de levercelmembranen afgeremd. In andere preklinische studies wordt ook gezien dat silymarine ontstekingsremmend werkt door NFĸB af te remmen, waardoor de productie van pro-inflammatoire cytokines (TNF-α, IL-6) wordt verminderd^[3] en overactieve Küpffercellen worden afgeremd. Deze mechanismen verklaren waarom in preklinische studies is aangetoond dat mariadistel de toxiciteit kan verminderen van koolstoftetrachloride, paracetamol, ethanol, het insecticide acetamipride, koperoxide nanopartikels en de toxine van de groene knolamaniet (Amanita phalloides).^[3-7]

Lees het gehele artikel vanaf pagina 27 in OrthoFyto 2/2026.