OF Focus

Fytotherapie bij reumatoïde artritis

Fytotherapie bij reumatoïde artritis

Reumatoïde artritis (RA) begint met een ontsteking van het gewricht en proliferatie van synoviaal weefsel, gevolgd door massale celinfiltratie en overmatige vorming van ontstekingsmediatoren, wat uiteindelijk leidt tot vernietiging en misvorming van kraakbeen en botten. Dit gaat gepaard met pijn en in ernstige gevallen invaliditeit.[1] De conventionele behandeling richt zich op het verminderen van gewrichtsontsteking, pijn en het remmen van de ziekteprogressie met pijnstillers, steroïden, niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID’s) en immunosuppressiva. Patiënten ervaren echter regelmatig bijwerkingen van deze middelen en een verminderde levenskwaliteit. In dit artikel komt een aantal fytotherapeutica aan bod die kunnen helpen bij de behandeling van RA.

Bij reumatoïde artritis (RA) leidt een auto-immuunontstekingsreactie tot infiltratie van immuuncellen en vrijzetting van cytokinen die de synovium aanvallen, RANKL (Receptor Activator of Nuclear factor κB Ligand) en osteoclastactiviteit stimuleren en botafbraak veroorzaken. De chronische ontsteking leidt tot gewrichtsstijfheid en misvorming van de gewrichten.[2] Een aantal fytotherapeutische planten en inhoudsstoffen kan helpen bij de behandeling van RA als monotherapie en/of adjuvans bij conventionele behandelingen.

Natuurlijke antioxidant resveratrol
Allereerst is resveratrol interessant om in te zetten vanwege zijn verschillende aangrijpingspunten. Het is een natuurlijke antioxidant die in groente, fruit en verschillende planten voorkomt. De stof gaat oxidatie tegen en remt de celproliferatie, angiogenese en synovitis.[3] In een gerandomiseerde gecontroleerde klinische studie (RCT) werden honderd RA-patiënten in twee groepen verdeeld: een groep kreeg gedurende drie maanden dagelijks 1 gram resveratrol in combinatie met de conventionele behandeling. De controlegroep bestond uit mensen die alleen de reguliere behandeling kreeg met leflunomide, hydroxychloroquine, sulfasalazine, methotrexaat (MTX), prednisolon of een NSAID. Er werd vastgesteld dat de klinische markers (onder andere het aantal van 28 gewrichten met zwelling en gevoeligheid) waren gedaald in de met resveratrol behandelde groep. Bovendien waren de ontstekingsmarkers C-reactieve proteïne (CRP), tumornecrosefactor α (TNF-α) en interleukine-6 (IL-6) ook gedaald.[2,3] De deelnemers ondervonden geen bijwerkingen. Deze studie laat zien dat de toevoeging van resveratrol als adjuvans aan conventionele anti-reumatische medicijnen gunstig kan zijn. In vivo- en in vitro-onderzoek suggereert dat resveratrol interacteert met de farmacokinetiek van medicijnen. Of deze interacties klinische relevantie hebben, moet nader onderzocht worden. Het is wel een aandachtspunt om rekening mee te houden in de praktijk.[2]

Lees het gehele artikel vanaf pagina 22 in OrthoFyto 6/25.

Bronvermelding:

  1. Kaur C, Mishra Y, Kumar R, Singh G, Singh S, et al. Pathophysiology, diagnosis, and herbal medicine-based therapeutic implication of rheumatoid arthritis: an overview. Inflammopharmacology. 2024 Jun;32(3):1705-1720.
  2. Kciuk M, Garg A, Rohilla M, Chaudhary R, Dhankhar S, et al. Therapeutic Potential of Plant-Derived Compounds and Plant Extracts in Rheumatoid Arthritis-Comprehensive Review. Antioxidants (Basel). 2024 Jun 27;13(7):775.
  3. Khojah HM, Ahmed S, Abdel-Rahman MS, Elhakeim EH. Resveratrol as an effective adjuvant therapy in the management of rheumatoid arthritis: a clinical study. Clin Rheumatol. 2018 Aug;37(8):2035-2042.
  4. Al-Rekabi MD , Ali S.H, Al-Basaisi H, Hashim F, Hussein A.H, et al. Immunomodulatory Effects of Quercetin in Patients with Active Rheumatoid Arthritis. Br J Med Health Res. 2015; 2(6)
  5. Javadi F, Ahmadzadeh A, Eghtesadi S, Aryaeian N, Zabihiyeganeh M, et al. The Effect of Quercetin on Inflammatory Factors and Clinical Symptoms in Women with Rheumatoid Arthritis: A Double-Blind, Randomized Controlled Trial. J Am Coll Nutr. 2017 Jan;36(1):9-15.
  6. Zhao X, Kim YR, Min Y, Zhao Y, Do K, et al. Natural Plant Extracts and Compounds for Rheumatoid Arthritis Therapy. Medicina (Kaunas). 2021 Mar 15;57(3):266.
  7. Ru Y, Luo Y, Zhou Y, Kuai L, Sun X, et al. Adverse Events Associated With Treatment of Tripterygium wilfordii Hook F: A Quantitative Evidence Synthesis. Front Pharmacol. 2019 Nov 6;10:1250.
  8. Lindler BN, Long KE, Taylor NA, Lei W. Use of Herbal Medications for Treatment of Osteoarthritis and Rheumatoid Arthritis. Medicines (Basel). 2020 Oct 28;7(11):67.
  9. Zeng L, Yang T, Yang K, Yu G, Li J, et al. Efficacy and Safety of Curcumin and Curcuma longa Extract in the Treatment of Arthritis: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trial. Front Immunol. 2022 Jul 22;13:891822.
  10. Tomaras S, Keyßer G, Feist E. Curcumin: Useful add-on for Rheumatic Diseases? J Clin Med. 2022 May 20;11(10):2908.
  11. Mahto K, Kuwar OK, Maloo A, Kumar A. Therapeutic potential of Boswellia serrata in arthritis management: mechanistic insights into COX-2, 5-LOX, and NFĸB modulation. Inflammopharmacology. 2025 Sep;33(9):5085-5096.
  12. Chopra A, Saluja M, Tillu G. Ayurveda-modern medicine interface: A critical appraisal of studies of Ayurvedic medicines to treat osteoarthritis and rheumatoid arthritis. J Ayurveda Integr. Med. 2010 Jul;1(3):190-8.
Christella Garard

Christella Garard

Christella Pronk-Garard is natuurgeneeskundige met een achtergrond in de farmacie. Ze heeft een praktijk waar ze een brede kijk heeft op gezondheidsuitdagingen. Daarnaast zet ze zich in voor het integreren van fytotherapie binnen de zorg middels kennisoverdracht, onderzoek en projectontwikkeling.

Lees meer artikelen >