OF Focus

Naar een integrale, multidisciplinaire behandeling van kanker

Naar een integrale, multidisciplinaire behandeling van kanker

Door André Frankhuizen

Na roken wordt overgewicht gezien als de belangrijkste vermijdbare oorzaak van kanker. Maar wie alleen naar gewichtsreductie kijkt, mist hoe voeding en beweging de biologische context rondom tumorcellen beïnvloeden. De ware boosdoener is vetweefsel, een metabool, hormonaal en immunologisch actief orgaan dat de tumorbiologie vergaand beïnvloedt. Hoewel dit inmiddels bekend is, dringt dit inzicht slechts mondjesmaat door tot de oncologische praktijk. Wendy Demark-Wahnefried, is hoogleraar en Webb Endowed Chair Voedingswetenschappen aan de University of Alabama in Birmingham en associate director preventie bij het O’Neal Comprehensive Cancer Center. Als voedingsonderzoeker pleit zij voor een integrale, multidisciplinaire behandeling van kanker.

Demark-Wahnefried publiceert onder andere in de Journal of Clinical Oncology en heeft meegewerkt aan de wetenschappelijke onderbouwing van twee American Cancer Society (ACS)-richtlijnen voor kankerpreventie en oncologische nazorg.[1,2] Daarin staat dat overgewicht bijdraagt aan tumorgenese via meerdere pathways, zoals veranderingen in insuline- en IGF-signalering, oestrogeenmetabolisme, immuunfunctie en ontstekingsprocessen.[1] Demark-Wahnefried ziet overgewicht dus niet alleen als epidemiologische risicofactor, maar als biologisch actieve toestand die gericht kan worden beïnvloed.

Kort samengevat bevordert overgewicht insulineresistentie, waardoor insuline- en IGF-1-gerelateerde groeisignalen chronisch verhoogd kunnen zijn. Daarmee ontstaat een metabole omgeving die proliferatie stimuleert, apoptotische controle verzwakt en groeiregulatie verstoort. Bovendien draagt vetweefsel vooral na de menopauze bij aan de productie van oestrogeen, wat relevant is voor hormoongevoelige tumoren. Ook laaggradige ontstekingen en verschuivingen in de immuunrespons maken deel uit van dit bredere metabole en inflammatoire profiel.[3] Hoewel het darmmicrobioom in de ACS-richtlijnen nog geen centrale rol speelt, kan het worden toegevoegd aan het rijtje van relevante schakels tussen voeding, metabole gezondheid en tumorbiologie.

Lees het gehele artikel vanaf pagina 16 in OrthoFyto 5/2026.

Bronvermelding:

  1. Kushi LH, et al. American Cancer Society guidelines on nutrition and physical activity for cancer prevention. CA Cancer J Clin. 2012;62:30–67.
  2. Rock CL, et al. Nutrition and physical activity guidelines for cancer survivors. CA Cancer J Clin. 2012;62:242–274.
  3. Demark-Wahnefried W, et al. Vegetable Gardening and Health Outcomes in Older Cancer Survivors: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2024;7(6):e2417122.
  4. Morey MC, et al. Effects of home-based diet and exercise on functional outcomes among older, overweight long-term cancer survivors: RENEW: a randomized controlled trial. JAMA. 2009;301(18):1883–1891.
  5. Demark-Wahnefried W, et al. Reach Out to Enhance Wellness home-based diet-exercise intervention promotes reproducible and sustainable long-term improvements in health behaviors, body weight, and physical functioning in older, overweight/obese cancer survivors. J Clin Oncol. 2012;30(19):2354–2361.
  6. Demark-Wahnefried W, et al. Riding the Crest of the Teachable Moment: Promoting Long-Term Health After the Diagnosis of Cancer. J Clin Oncol. 2005;23(24):5814–5830.
  7. Demark-Wahnefried W, et al. Practical clinical interventions for diet, physical activity, and weight control in cancer survivors. CA Cancer J Clin. 2015;65(3):167–189.
  8. Rock CL, et al. American Cancer Society guideline for diet and physical activity for cancer prevention. CA Cancer J Clin. 2020;70(4):245–271.
  9. Rock CL, et al. American Cancer Society nutrition and physical activity guideline for cancer survivors. CA Cancer J Clin. 2022;72(3):230–262.
  10. Ligibel JA, et al. Exercise, diet, and weight management during cancer treatment: ASCO guideline. Journal of Clinical Oncology. 2022;40(22):2491-2507.

Veelgestelde vragen

Waarom is leefstijl belangrijk bij kanker?

Voeding, beweging en lichaamsgewicht beïnvloeden onder meer de stofwisseling, hormoonhuishouding, ontstekingsprocessen en immuunfunctie. Leefstijlbegeleiding kan daarnaast bijdragen aan het behoud van spiermassa, het dagelijks functioneren en de kwaliteit van leven. De doelen verschillen per fase van het oncologische traject.

OrthoFyto

OrthoFyto

Verzameling van artikelen van schrijvers die op niet-regelmatige basis voor ons schrijven.

Lees meer artikelen >

Wilt u uw aankoop ongedaan maken?* Vul dan hieronder uw gegevens in. U heeft geen account nodig en u bent niet verplicht om een reden op te geven. Na het verzenden ontvangt u direct een automatische ontvangstbevestiging per e-mail. Wij nemen vervolgens zo snel mogelijk contact met u op over de verdere afhandeling.

*Losse edities zijn uitgesloten van het herroepingsrecht, zie Autoriteit Consument & Markt.

    Wilt u de gehele bestelling annuleren? Typ dan "Gehele bestelling". Wilt u een deel retourneren? Typ dan hier de naam van het product (en eventueel het aantal).