De impact van Neu5Gc op de gezondheid van de mens
Neu5Gc, voluit N-glycolylneuraminezuur, is een siaalzuur dat bij de meeste zoogdieren van nature voorkomt, maar niet meer door de mens wordt aangemaakt. Ongeveer 2 tot 3 miljoen jaar geleden is er bij de voorouders van de mens een mutatie ontstaan in het CMAH-gen, waardoor de aanmaak van Neu5Gc onmogelijk werd. In plaats daarvan beschikken mensen uitsluitend over Neu5Ac, een nauw verwante variant. Die ene letter lijkt een klein detail, maar deze evolutionaire stap kan verstrekkende gevolgen hebben. In dit artikel zoeken we nuance in de Neu5Gc-discussie en kijken we naar de stand van de wetenschap en mogelijke toekomstige richtingen voor behandeling en verder onderzoek.
Neu5Gc komt in menselijk weefsel terecht via de voeding, door opname uit Neu5Gc bevattende dierlijke voedingsmiddelen zoals zoogdiervlees (‘rood vlees’) en zuivel (zie figuur en tabel). Tijdens de vertering wordt Neu5Gc uit de voeding vrijgemaakt en opgenomen, waarna het door lichaamscellen kan worden ingebouwd in glycanen. Glycanen zijn suikerstructuren die als een soort antennes op de buitenkant van cellen zitten. Ze spelen een rol in herkenning, communicatie, bescherming en regulatie van het immuunsysteem. Ze worden gebouwd in het endoplasmatisch reticulum van een cel en kunnen in het Golgi-apparaat worden ‘afgedopt’ met een siaalzuur zoals Neu5Gc en Neu5Ac, die als signaalmolecuul werken. Vooral epitheelcellen en endotheelcellen lijken hiervoor gevoelig. Inbouwen van Neu5Gc in glycanen creëert zogenaamde xeno-auto-antigenen: lichaamseigen structuren die een vreemde component bevatten.[1] Het immuunsysteem reageert hierop met de aanmaak van anti-neu5Gc-antilichamen. Over het effect van deze antilichamen is de wetenschappelijke literatuur verdeeld.[2]
Vroege blootstelling en immuuntolerantie
Anti-Neu5Gc-antilichamen ontstaan al vroeg in het leven. Zodra zuigelingen vaste voeding krijgen of poedermelk waarin dierlijke glycanen voorkomen, worden de eerste anti-Neu5Gc-antilichamen gevormd. Dat is een volkomen normaal proces en hoort bij de rijping van het immuunsysteem, vergelijkbaar met hoe het lichaam leert omgaan met andere voedingsantigenen. Deze vroege blootstelling lijkt bij te dragen aan het ontwikkelen van tolerantie. Dit wordt ondersteund door populatieonderzoek: bij kinderen die opgroeiden op boerderijen, rauwe melk dronken en veel in contact stonden met dieren, werden hogere spiegels anti-Neu5Gc-antilichamen gevonden, maar juist minder allergieën en astma.[3] Deze bevindingen wijzen erop dat een hoge antilichaamtiter in deze populatie niet leidde tot enige immuunproblematiek. Integendeel, de resultaten doen de vraag rijzen of ze mogelijk bijdragen aan een evenwichtige immuunreactie. Volgens de ‘drempelhypothese’ blijven bij de meeste mensen zowel de blootstelling aan Neu5Gc als de hoeveelheid anti-Neu5Gc-antilichamen onder een activatiedrempel, waardoor geen schadelijke immuunreacties ontstaan.[2] Pas wanneer de gezamenlijke belasting van antigenen en antilichamen boven deze drempel uit stijgt, zou een directe ontstekingsreactie op Neu5Gc kunnen optreden.
Lees het gehele artikel vanaf pagina 36 in OrthoFyto 6/25.
Bronvermelding:
- Liu Y, Li J, Liu Q. Inactivation of the CMAH gene and deficiency of Neu5Gc play a role in human brain evolution. Inflamm Regen. 2025 Feb 8;45(1):5.
- Soulillou JP, Cozzi E, Bach JM. Challenging the Role of Diet-Induced Anti-Neu5Gc Antibodies in Human Pathologies. Front Immunol. 2020 Jun 9;11:834.
- Frei R, Roduit C, Ferstl R, O’Mahony L, Lauener RP. Exposure of Children to Rural Lifestyle Factors Associated With Protection Against Allergies Induces an Anti-Neu5Gc Antibody Response. Front Immunol. 2019 Jul 16;10:1628.
- Kumar M, Yip L, Wang F, Marty SE, Fathman CG. Autoimmune disease: genetic susceptibility, environmental triggers, and immune dysregulation. Where can we develop therapies? Front Immunol. 2025 Aug 7;16:1626082.
- Jahan M, Thomson PC, Wynn PC, Wang B. The non-human glycan, N-glycolylneuraminic acid (Neu5Gc), is not expressed in all organs and skeletal muscles of nine animal species. Food Chemistry 2021;343;128439.
- Altman MO, Gagneux P. Absence of Neu5Gc and Presence of Anti-Neu5Gc Antibodies in Humans-An Evolutionary Perspective. Front Immunol. 2019 Apr 30;10:789.
- Hutton E, Scott E, Robson CN, Signoret N, Fascione MA. A systematic review reveals conflicting evidence for the prevalence of antibodies against the sialic acid ‘xenoautoantigen’ Neu5Gc in humans and the need for a standardised approach to quantification. Front Mol Biosci. 2024 Apr 26;11:1390711.
- Samraj AN, Pearce OM, Läubli H, Crittenden AN, Bergfeld AK, et al. A red meat-derived glycan promotes inflammation and cancer progression. Proc Natl Acad Sci U S A. 2015 Jan 13;112(2):542-7.
- Bergfeld AK, Pearce OM, Diaz SL, Pham T, Varki A. Metabolism of vertebrate amino sugars with N-glycolyl groups: elucidating the intracellular fate of the non-human sialic acid N-glycolylneuraminic acid. J Biol Chem. 2012 Aug 17;287(34):28865-81.
- Delignat S, Rayes J, Dasgupta S, Gangadharan B, Denis CV, et al. Removal of Mannose-Ending Glycan at Asn2118 Abrogates FVIII Presentation by Human Monocyte-Derived Dendritic Cells. Front Immunol. 2020 Mar 26;11:393.
- Wang B, Zhang T, Tang S, Liu C, Wang C, et al. The physiological characteristics and applications of sialic acid. NPJ Sci Food. 2025 Feb 26;9(1):28.
- Zaramela LS, Martino C, Alisson-Silva F, Rees SD, Diaz SL, et al. Gut bacteria responding to dietary change encode sialidases that exhibit preference for red meat-associated carbohydrates. Nat Microbiol. 2019 Dec;4(12):2082-2089.
- Yao HL, Conway LP, Wang MM, Huang K, Liu L, et al. Quantification of sialic acids in red meat by UPLC-FLD using indoxylsialosides as internal standards. Glycoconjugate Journal 2016;33(2):219-226.
Femke van Doesburg
Femke is orthomoleculair/kPNI therapeut, leefstijlexpert en ervaren tekstschrijver. Ze schreef het boek 'Terug naar je energieke zelf, in 7 stappen gezond, fit en mindful', waarmee ze mensen inspireert tot een gezonde leefstijl.
